Dopalacze jak narkotyki. Za ich posiadanie i obrót grozi kara pozbawienia wolności.

Marcin Klonowski        21 lipca 2018        Komentarze (0)

W dniu 20 lipca 2018 r. oprócz burzliwej dyskusji dotyczącej Sądu Najwyższego doszło do przyjęcia przez Sejm nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w kwestii posiadania i obrotu dopalaczami. W myśl nowych przepisów dopalacze traktowane będą tak samo jak narkotyki. Ustawa musi jeszcze przejść przez Senat i zostać podpisana przez Prezydenta ale wydaje się, że w takiej wersji może już wkrótce stać się obowiązującym prawem. Co określają nowe przepisy?

     Dopalacz jako nowa substancja psychoaktywna.

W ustawie dopalacze nazywane są nową substancją psychoaktywną. W świetle definicji ustawowej jest to substancja w formie syntetycznej lub naturalnej, stwarzająca zagrożenie dla zdrowia lub zagrożenie społeczne podobne do narkotyku. Aby dana substancja stała się “nową substancją psychoatywną” w rozumieniu prawa musi przejść formalną ścieżkę administracyjną. Zespół do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia przedstawi Ministrowi ocenę lub rekomendacje dotyczącą umieszenia danego środka na liście środków zakazanych. Minister natomiast wyda listę w drodze rozporządzenia. Dopiero dopalacz zawierający substancję określoną w rozporządzeniu będzie mógł stać się źrodłem problemów prawnych dla jego posiadacza. Ważne jest, że do umieszczenia dopalacza na liście będzie mogło dojść szybciej, niż miało to miejsce do tej pory. Umieszczenie na liście narkotyku wymagało bowiem zmiany ustawy, a rozporządzenie może być wydane przez Ministra w stosunkowo krótki czasie.

Lista dopalaczy będzie na bieżąco i dosyć szybko aktualizowana. Prawdopodobnie w momencie wydania rozporządzenia na rynku wciąż znajdować się mogą dopalacze zawierające nielegalne substancje. Zatrzymanie z dopalaczem zawierającym zakazaną substancję grozić odpowiedzialnością karną. Co ciekawe, przeciętny posiadacz takich środków może mieć ograniczoną wiedzę dotyczącą tego, jaki środek zawarty jest w dopalaczu oraz czy jest to środek, który już został zakazany. Część substancji opisana została tutaj, chociaż laikowi nazwy te z pewnością niewiele powiedzą.

     Co jest zakazane?

Jak już wcześniej pisałem, ustawa zakazuje szeregu czynności związanych z obrotem i posiadaniem dopalaczy. Generalnie są to wszystkie te czynności, które zakazane były również w przypadku obrotu narkotykami. Co ważne, podobnie jak przy narkotykach, nie jest zatem karane samo zażywanie dopalaczy. Natomiast karane są między innymi następujące zachowania:

  • wyrabianie, posiadanie i przechowywanie dopalaczy – kara do 5 lat pozbawienia wolności,
  • przywóz, wywóz, przewóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub wewnątrzwspólnotowa dostawa dopalaczy – kara do 5 lat pozbawienia wolności,
  • wprowadzanie do obrotu dopalaczy – kara do 8 lat pozbawienia wolności,
  • udzielanie innej osobie dopalaczy – kara do 3 lat pozbawienia wolności, ale jeśli dokonywane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – nawet do 10 lat pozbawienia wolności.

     Jak uniknąć odpowiedzialności karnej za posiadanie dopalaczy?

Czy zawsze w przypadku zatrzymania z niewielką ilością dopalaczy trzeba będzie liczyć się z surową karą? Całe szczęście ustawodawca zreflektował się na końcowym etapie prac nad ustawą i w stosunku do dopalaczy przewidział podobą “furtkę” jak w przypadku narkotyków. Jeśli ktoś został zatrzymany z niewielką ilością dopalacza, będzie mógł starać się u prokuratora o umorzenie postępowania na podstawie art. 62b ust. 3 ustawy. Prokurator będzie mógł umorzyć sprawę, jeśli substancja przeznaczona była wyłącznie na własny użytek, a orzeczenie wobe sprawcy kary byłoby niecelowe ze wzgledu na okoliczności czynu lub społeczną szkodliwość czynu.

Ustawa nie definiuje ile wynosi owa “niewielka ilość”. Zazwyczaj w praktyce przyjmuje się, że jest to do ok. 1 g narkotyku, chociaż zdarzają się i umorzenia, gdzie ilość narkotyku wynosi do 5 g. Pamiętać należy, że w funkcjonujących na nielegalnym rynku narkotykach znajdują się spore domieszki innych, najczęściej legalnych, substancji, które mają zwiększyć wagę produktu. Relatywnie może okazać się, że w posiadanym produkcie zawartość narkotyku oscyluje w granicach 70%, bo obniża wagę narkotyku i przemawiać może za umorzeniem sprawy. Orzeczenie kary może być niecelowe szczególnie wtedy, gdy dotyczy młodej i wcześniej niekaranej osoby. Skazywanie takiej osoby może mieć dalekosiężne skutki, zablokować jej ścieżki rozwoju i w ten sposób wepchnąć na drogę innych przestępstw.

Warto również sprawdzić, jaka dokładnie substancja znajdowała się w posiadanym środku (tutaj przydatna będzie opinia biegłego, który zresztą i tak zostanie powołany przez prokuraturę) oraz to, czy substancja ta widniała w rozporządzeniu w dacie kiedy doszło do zatrzymania. Podkreślić należy, że karane będzie tylko posiadanie dopalaczy zawierających środki zakazane, umieszczone w rozporządzeniu zanim doszło do zatrzymania (zasada lex retro non agit).

     Nullum crimen sine lege.

Ustawa może budzić również pewne wątpliwości z perspktywyny konsytucyjnego wymogu, aby przestępstwo było określone w ustawie (nullum crimen sine lege). W takim przypadku część przestępstwa (substancja zakazana zawarta w dopalaczu) określona jest rozporządzeniem. Co prawda Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się w sprawie odesłania zawartego w kodeksie wykroczeń, to jednak w przypadku poważnych przestępstw spełnienie przez wskazane przepisy standardu konstytucyjnego może być wątpliwe.

Zapraszam do dyskusji 🙂

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Łukasz Chmielniak Kancelaria Adwokacka Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Łukasz Chmielniak Kancelaria Adwokacka z siedzibą w Katowicach.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem mklonowski@chmielniak.com.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis: